به گزارش مدیرسا به نقل از مهر، بازار سرمایه ایران که در تیرماه امسال به علت نتایج جنگ ۱۲ روزه یکی از پرتلاطم ترین دوره های خویش را تجربه کرده بود، حال با انتشار داده های رسمی از جانب اداره تحلیل های اقتصادی و ریسک سازمان بورس، تصویری روشن تر از مسیر بازگشت و رشد خود عرضه می کند. آمارهای جدید نشان میدهد که بازار نه تنها از مرحله هیجان و فشار فروش عبور کرده، بلکه در هفته ها و ماه های اخیر توانسته سطحی بی سابقه از نقدینگی و فعالیت معاملاتی را به ثبت برساند؛ وضعیتی که خیلی از مفسرین آنرا نشانه ای از ترمیم اعتماد و افزایش اطمینان فعالین نسبت به چشم انداز بازار می دانند.
بررسی داده ها در بازه زمانی ۲۰ شهریور ۱۴۰۳ تا ۱۲ آذر ۱۴۰۴ نشان میدهد که بالاترین ارزش معاملات روزانه در ارتباط با تاریخ ۹ تیر ۱۴۰۴ بوده؛ روزی که مجموع ارزش معاملات بازار سرمایه به ۸۱۲ هزار و ۵۶۸ میلیارد تومان رسید. این رکورد در شرایطی به ثبت رسید که بازار در هفته های قبل، تحت تأثیر تنش های سیاسی و ریسک های بیرونی، با افت جدی ارزش معاملات روبه رو شده بود. به همین دلیل، خیلی از کارشناسان این عدد را تنها یک جهش معاملاتی معمولی نمی دانند، بلکه آنرا نشانه ای از بازگشت گسترده نقدینگی به بازار بعد از فروکش التهاب می دانند.
در بخش معاملات خرد نیز بازار توانسته رکوردی قابل توجه به جا بگذارد. طبق آمار سازمان بورس، ۵ آبان ۱۴۰۴ روزی بود که بیش ترین ارزش معاملات خرد روزانه ثبت شد؛ رقمی معادل ۸۴ هزار و ۹۱۸ میلیارد تومان. معاملات خرد، به علت سهم بالای سرمایه گذاران واقعی، شاخص مهمی برای سنجش دمای واقعی بازار و سطح مشارکت سرمایه گذاران خرد شمرده می شود. افزایش شدید این شاخص مبین آن است که سرمایه گذاران باردیگر با افق مثبت تری وارد بازار شده اند؛ موضوعی که معمولا در آغاز فازهای ترمیم و رشد مشاهده می شود.
اما اهمیت آمارهای تازه تنها به رکوردهای روزانه محدود نمی گردد. در قسمت رکوردهای ماهانه نیز بازار عملکردی قابل توجه از خود نشان داده است. بر مبنای داده های پخش شده، اردیبهشت ۱۴۰۴ ماهی بوده که بیش ترین ارزش معاملات ماهانه بازار سرمایه در آن ثبت شده؛ رقمی معادل ۶ میلیون و ۹۶۲ هزار و ۴۹۰ میلیارد تومان در چهار بورس اصلی کشور. این سطح از فعالیت معاملاتی معمولا نشان دهنده افزایش چشمگیر مشارکت، رشد جریان نقدینگی، و بهبود انتظارات سرمایه گذاران است.
از سوی دیگر، بیش ترین ارزش معاملات خرد ماهانه در مهر ۱۴۰۴ ثبت شده که رقم آن یک میلیون و ۲۶۶ هزار و ۵۹۸ میلیارد تومان بوده است. مهرماه ۱۴۰۴ از نظر خیلی از فعالین بازار، شروع چرخش رفتار معامله گران از فاز ترس به فاز اعتماد بود و الان این آمار رسمی، آن برداشت را تأیید می کند. افزایش معاملات خرد به این سطح، معمولا زمانی رخ می دهد که سهامداران خرد انتظار تشکیل روندهای صعودی پایدار را داشته باشند.
افزایش فعالیت معاملاتی در ماه های اخیر را میتوان در بستر تحولات بعد از جنگ ۱۲ روزه تحلیل کرد. در ایام ابتدایی این بحران، بازار با کاهش شدید ارزش معاملات و خروج گسترده پول حقیقی رو به رو شد. اما با فروکش تنش ها و اعمال مجموعه ای از سیاستهای ثبات ساز توسط وزارت اقتصاد و ارکان بازار، روند بازار تغییر نمود. پیگیری سیاستهای ضدالتهاب، پرهیز از تصمیمات ناگهانی، تقویت نقش بازارگردان ها و ارسال سیگنال های باثبات سیاستی، سبب شد بازار از فاز هیجانی فاصله بگیرد و بسمت رفتار منطقی تری حرکت نماید.
در همین چارچوب، رکوردهای معاملاتی اخیر را میتوان انعکاسی از افزایش اعتماد و بازگشت سرمایه گذاران به بازار دانست. خیلی از مفسرین اعتقاد دارند افزایش شدت فعالیت معاملاتی بخصوص در قسمت خرد، نشانه ای است از اینکه سرمایه گذاران حقیقی که در تیرماه از بازار فاصله گرفته بودند، بار دیگر درحال ایفای نقش فعال در سمت تقاضا هستند. این روند، یکی از پیش نیازهای کلیدی برای تشکیل یک صعود پایدار در بازار سهام است.
از سوی دیگر، عبور شاخص کل از مرز ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار واحد بستر روانی لازم را برای افزایش مشارکت سهامداران به وجود آورده است. ترکیب این رکوردهای شاخصی و رکوردهای معاملاتی، نشان دهنده تشکیل فاز جدیدی در بازار است؛ فازی که در آن نقش تحلیل های بنیادی در مقایسه با رفتارهای هیجانی بالا رفته و نقدینگی درحال حرکت بسمت نمادهای بزرگ و بنیادی است.
با این حال، برخی کارشناسان نیز با وجود تأیید روند مثبت، هشدار می دهند که بازار بازهم نسبت به متغیرهای سیاسی و اقتصادی حساس است. نرخ ارز، سیاستهای بودجه ای، قیمت جهانی کالاها و تصمیمات دولت، هنوز هم می توانند جهت بازار را تغییر دهند. اما نکته کلیدی اینست که بازار سرمایه حال در نقطه ای ایستاده که حجم نقدینگی، مشارکت فعالین و رکوردهای معاملاتی، همگی نشانه هایی از بازگشت کفِ اعتماد محسوب می شود؛ سطحی که در تیرماه ۱۴۰۴ بشدت لطمه دیده بود.
آمارهای جدید نشان میدهد بازار نه تنها به روند طبیعی بازگشته، بلکه از منظر حجم فعالیت، در یکی از پرتلاطم ترین و البته پرانرژی ترین دوره های چند سال گذشته قرار گرفته است. افزایش چشمگیر نقدینگی، ثبت رکوردهای معاملاتی و رشد شاخصهای بنیادی، همگی نشانه هایی اند از بازسازی تدریجی بازار و بازگشت اعتماد در بین فعالین. این ترکیب، در صورت ادامه ثبات سیاستی، می تواند زمینه ساز تشکیل دوره ای از رشد پایدار در بازار سرمایه باشد. بطور خلاصه، معاملات خرد، به سبب سهم بالای سرمایه گذاران واقعی، شاخص مهمی برای سنجش دمای واقعی بازار و سطح مشارکت سرمایه گذاران خرد شمرده می شود. در روزهای ابتدایی این بحران، بازار با کاهش شدید ارزش معاملات و خروج گسترده پول حقیقی روبه رو شد. ترکیب این رکوردهای شاخصی و رکوردهای معاملاتی، نشان دهنده تشکیل فاز جدیدی در بازار است؛ فازی که در آن نقش تحلیل های بنیادی در مقایسه با رفتارهای هیجانی بالا رفته و نقدینگی در حال حرکت بسمت نمادهای بزرگ و بنیادی است.