به گزارش مدیرسا به نقل از مهر، سید مالک حسینی، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به برنامه های این وزارت خانه در عرصه مشاغل خانگی اظهار داشت: موضوع مشاغل خانگی، حتی در وضعیت غیر جنگی هم یکی از اولویت های جدی کاری ما بوده و در برنامه های وزارت خانه و مجلس هم بر آن تاکید گردیده است. قانون مشاغل خانگی که در سال ۱۳۸۹ تصویب گردید، باعث شده است این حوزه از معدود مشاغلِ کوچکِ دارایِ قانون مشخص باشد و این نقطه قوت آن بحساب می آید. با وجود همه زحماتی که از سال ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۳ کشیده شده بود، در این دوره، یکی از چالش های موجود این بود که مشاغل خانگی بعنوان یک رکن موثر در اشتغال های کوچک، آن گونه که باید دیده نشده بود.
وی به نقص آمار در عرصه مشاغل خانگی اشاره نمود و اظهار داشت: حالا متقاضیان بصورت برخط درخواست خویش را برای دریافت مجوز مشاغل خانگی ثبت می کنند و اکنون بیشتر از ۶۰۰ رشته کسب و کار در عرصه مشاغل خانگی تعریف شده که از تنوع خیلی زیادی برخوردار می باشد. بخشی از این مشاغل اصطلاحا ثبت محور هستند؛ یعنی بمحض ثبت درخواست، چون احتیاج به رعایت الزاماتی مانند ضوابط بهداشتی در عرصه غذا، صنعت، کشاورزی یا استانداردهای موردنیاز برای انجام فعالیت در منزل ندارند، بلا فاصله مجوز آنها صادر می شود.
۱.۸ میلیون مجوز تایید نهائی گرفت
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اضافه کرد: در مورد مجوزهایی که احتیاج به ارجاع به دستگاه تخصصی دارند هم بطور معمول پروسه در بازه ای کمتر از دو ماه به انجام می رسد. در یک پروسه کاری فشرده طی یک سال گذشته، داده های مشاغل خانگی پاکسازی شده و از سرور قبلی به سرور جدید انتقال داده شده است. ما برمبنای آخرین داده های برخط و فیزیکی تعداد ۲۴۵۶۰۰۰ (دو میلیون و چهارصد و پنجاه و شش هزار) مجوز داریم که داده های برخط دریافت شده از درگاه ملی مجوزها تاکنون ۱.۸۱۰.۶۱۶ (یک میلیون و هشتصد و ده هزار و ششصد و شانزده) را قطعی تایید می کند. در رابطه با سایر مجوزها هم که در ارتباط با دوره صدور دستی هستند، درحال صحت سنجی داده ها هستیم تا اطلاعات آنها هم تکمیل شود.
وی در مورد نوع مجوزهای مشاغل خانگی اظهار داشت: رشته های ثبت محور مشاغلی هستند که بصورت آنی از درگاه ملی مجوزها صادر می شود. اما رشته هایی که احتیاج به تاییدیه دارند صدورشان مستلزم تایید دستگاه تخصصی است. دراین میان بطور مثال، سازمان غذا و دارو حدود ۳۳ رشته را راهبری می کند و یا بخشی از مجوزها در رابطه با وزارت جهاد کشاورزی است که پروسه خاص تاییدیه دارند. این پروسه شامل مراجعه متقاضی به سازمان غذا و دارو شهرستان (معاونت بهداشت و درمان/ دانشکده علوم پزشکی شهرستان)، انعقاد قرارداد با مسئول فنی، بازدید مسئول فنی، دریافت گواهی اظهار بعد از تایید، ثبت نام در سامانه درگاه ملی مجوزها و نهایتاً اعطای مجوز است.
معاون وزیر رفاه در ادامه اضافه کرد: بغیر از مجوزهای فردی ما مجوز دیگری داریم که اصطلاحا به پشتیبان های مشاغل خانگی اعطا می شود، دریافت مجوز مدل پشتیبان منحصرا از راه سامانه مشاغل خانگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صورت می گیرد و احتیاج به بازدید دستگاه اجرائی و تایید در کارگروه اشتغال استان داشته و بازه زمانی حداکثر دو ماه است.
حسینی در ادامه با تأکید بر این که یکی از راهبردهای ما خروج مشاغل خانگی از پستو فضای کسب و کار کشور به ویترین این نوع مشاغل بود، اشاره کرد: کوشش کردیم این نوع کسب وکارها را به عرصه و متن فضای کسب و کار در کشور وارد نماییم. برای همین منظور در سال ۱۴۰۴ بزرگترین اجتماع کنشگران و بازیگران اصلی حاکمیتی، شامل سیاستگذار، قانون گذار و مجری در عرصه مشاغل خانگی را گرد هم آوریم. این نشست و گردهمایی با حضور بیشتر از هزار و ۴۰۰ نفر از تمام کشور و با حضور بازیگران اصلی بخش حاکمیتی و سایر بخش های مرتبط برگزار شد و نقطه عطفی بود تا بتوانیم تحول جدی در این زمینه ایجاد نماییم و موضوع مشاغل خانگی را برجسته تر نماییم. با وجود همه این مشکلات ناشی از جنگ، بصورت هم زمان چند موضوع را دنبال کردیم که اولین آنها فرهنگ سازی و پیشرفت جایگاه مشاغل خانگی و نشاندن آن در جایگاه واقعی خود بود. در کنار آن کوشش کردیم برمبنای مدل حکمرانی داده محور، بتوانیم داده های خویش را دقیق نماییم.
محصولات مشاغل خانگی برای حضور در بازار استانداردسازی می شوند
وی با بیان اینکه یکی دیگر از موضوعات خیلی جدی، مطالبه صاحبان مشاغل خانگی، موضوع فروش و ایجاد بازار برای محصولات آنها بود، اشاره کرد: موضوع فروش در مشاغل خانگی را از دو مسیر «ایجاد بازارهای فیزیکی از راه برگزاری نمایشگاه ها و عرضه حضوری محصولات» و «استفاده از ظرفیت پلت فرم ها و بسترهای آنلاین» را پیگیری کردیم. برای آماده سازی مشاغل خانگی برای ورود به بازار و رسیدن محصولات به کیفیت موردنیاز برای عرضه، مباحثی مانند استانداردسازی محصول، نشاندار کردن یا برندینگ، پیشرفت کیفیت، تولید محتوا، تبلیغات و اطلاع رسانی برای عرضه محصول هم زمان در قالب چند طرح دنبال شد.
معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با بیان اینکه در بین بیشتر از ۶۰۰ رشته کسب و کار در عرصه مشاغل خانگی فراوانی ها متفاوت هستند، توضیح داد: به عنوان نمونه، حوزه پوشاک، مجموعه صنایع دستی همچون چرم، سفال و سایر رشته هایی که در قالب صنایع دستی تعریف می شوند.
رتبه بندی محصولات مشاغل خانگی با همکاری دستگاههای تخصصی درحال اجراست
حسینی اضافه کرد: در عرصه استاندارد سازی، علاوه بر مصوباتی که با همکاری سازمان ملی استاندارد درحال پیگیری است تا بتوانیم این استانداردسازی را برمبنای فاکتورهای آن سازمان دنبال نماییم، موضوع رتبه بندی و درجه بندی کیفیت محصولات را هم از سال قبل آغاز نموده ایم. با کمک بخش های تخصصی، اتحادیه ها و دستگاههای مرتبط، همچون در عرصه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، و برمبنای استانداردهایی که آنها تعیین کرده اند، مشاغل خانگی را درجه بندی می نماییم. منظور از این درجه بندی، برنامه ریزی دقیق تر برای بازار برمبنای سطح تولید و کیفیت محصولات است.
معاون وزیر کار اضافه کرد: حالا خیلی از مشاغل خانگی از مرحله عرضه در نمایشگاه های عمومی عبور کرده اند و کیفیت تولید آنها به سطحی رسیده است که باید برای صادرات آنها برنامه ریزی نماییم یا محصولاتشان در نمایشگاه های تخصصی عرضه گردد، چونکه سطح قیمتی محصولات تولیدی آنها به شکلی است که باید در بازارهای خاص ارائه شود. به همین دلیل، اهمیت کیفی سازی و رتبه بندی در اینست که بتوانیم مسیر پیشرفت کیفیت را بصورت مستمر دنبال نماییم. هم اینک درحال تدوین فاکتورهای این رتبه بندی با همکاری دستگاههای مختلف هستیم.
وی با یادآوری این که برمبنای قانون، ستاد ساماندهی و دفاع از مشاغل خانگی به ریاست وزیر کار و با عضویت بیشتر از ۲۰ دستگاه مختلف در سطح وزیر یا نمایندگان تام الاختیار دستگاه ها موضوعات در ارتباط با این حوزه را مصوب می کند، اشاره کرد: بنابراین، موضوع استانداردسازی، کنترل کیفی و در نهایت رتبه بندی محصولات، در همین چارچوب دنبال می شود. البته وقفه هایی که به سبب جنگ و برخی مسایل دیگر بوجود آمد، سبب تأخیر در اجرای برنامه ها شد، اما امیدواریم با عادی تر شدن شرایط در سالجاری، بتوانیم تا آخر سال به نقطه مطلوب در اجرای این برنامه برسیم.
رتبه بندی فقط ملاک اعطای امتیازهای ویژه به مشاغل خانگی است
حسینی با اشاره به اینکه این رتبه بندی برای افراد دارای مزایا یا محرومیت های خاصی خواهد بود، اظهار داشت: بهیچ وجه قرار نیست اشخاصی که در رتبه های پایین تر قرار می گیرند، از منابع یا حمایت ها محروم شوند. دسترسی به منابع برای همه بصورت یکسان برقرار خواهد بود، اما برای اقدامات ویژه و امتیازهای مضاعف، این رتبه بندی ملاک عمل قرار می گیرد. به عنوان نمونه، تلاش می نماییم با همکاری دستگاههای مرتبط و سازمان توسعه تجارت، مسایل در ارتباط با صادرات محصولات را تسهیل نماییم. البته همه تولیدات مشاغل خانگی ظرفیت صادرات ندارند؛ همانطور که در دیگر بخش های تولیدی کشور هم همه محصولات قابلیت صادرات ندارند. بنابراین، این رتبه بندی به ما کمک می نماید تا برای مشاغل دارای رتبه های بالاتر، بازارسازی و برنامه ریزی صادرات را انجام دهیم.
وی با اعلان اینکه این افراد می توانند بعنوان خبرگان این حوزه فعالیت کنند و در طرح های توسعه ای و سایر حوزه ها از ظرفیت آنها استفاده می شود، اظهار داشت: تلاش می نماییم ظرفیتهای جدیدی برای این افراد ایجاد نماییم. تعدادی از آنها با عنایت به توسعه فعالیت و افزایش قابلیت، از قالب مشاغل خانگی مستقل خارج می شوند و در قالب مشاغل پشتیبان فعالیت می نمایند. در عرصه مشاغل خانگی دو نوع مجوز وجود دارد؛ یک نوع مجوز برای فرد بعنوان شاغل صادر می شود و نوع دیگر، مجوز «پشتیبان» است. پشتیبان مشاغل خانگی، شخص واقعی یا حقوقی است که زنجیره ای از صاحبان کسب وکارهای خانگی را از تامین مواد اولیه تا تولید، بازاریابی و فروش حمایت می کند. تعدادی از صاحبان مشاغل به این سطح ارتقا پیدا می کنند و برخی دیگر هم که کیفیت تولید آنها به سطح مناسبی رسیده است، با حمایت ما از قالب مشاغل خانگی خارج شده و به بنگاه های کوچک و متوسط تبدیل می شوند. بدین سبب برنامه رتبه بندی، نوعی تبعیض مثبت برای اشخاصی است که کیفیت بالاتری دارند.
نمایشگاه های مشاغل خانگی با سازه های سبک و قابل حمل توسعه می یابد
معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی برگزاری نمایشگاه های کوتاه مدت فصلی را اقدامی مثبت برای صاحبان مشاغل خانگی دانست و افزود: بخش عمده درآمد مشاغل خانگی از همین محل تامین می شود و بخش دیگری هم از راه فروش در پلت فرم های آنلاین و رسانه های اجتماعی به دست می آید. برای نمایشگاه ها باید بسمت طراحی و استفاده از سازه های سبک و قابل حمل برویم تا صاحب کسب و کار خانگی بتواند این سازه را بعنوان یک سازه موقت، در مدت زمانی حدود نیم ساعت برپا کند و بعد از پایان کار هم به سادگی آنرا جمع آوری کرده و همراه سایر وسایل خود حمل کند. هدف ما اینست که تعداد نمایشگاه ها را افزایش دهیم و با این حال، به سبب کوتاه مدت بودن نمایشگاه ها، رقابت با بخش اصناف هم ایجاد نشود. در حقیقت هدف ما کمک به مشاغل خانگی است و نمی خواهیم این مساله برای بخش اصناف و فروشگاه ها چالشی بوجود آورد.
حسینی با اعلان اینکه سازه طراحی شده، تولید داخل و از نوع سازه های سبک است، اضافه کرد: با یکی از بانکهای عامل هم توافق کرده ایم که تامین مالی آنرا امسال از راه تسهیلاتی با بازپرداخت متناسب با توان صاحبان مشاغل خانگی انجام دهد. صاحبان مشاغل خانگی می توانند این سازه را که در قالب یک چادر طراحی شده و در مدت یکروز برپا و همان روز هم جمع آوری می شود، تهیه کنند.
وی به چالش های مشاغل خانگی در دوره جنگ به سبب محدودیت های اینترنت اشاره نمود و اظهار داشت: درنتیجه عدم دسترسی مشتریان به فضای مجازی، پلت فرم های فروش و همین طور امکان برگزاری نمایشگاه های حضوری با مشکل رو به رو شد و بخش قابل توجهی از مشاغل خانگی با چالش جدی معیشتی رو به رو شدند. بیشتر از ۸۱ درصد صاحبان مجوزهای مشاغل خانگی را زنان می سازند و عموما هم زنانی هستند که نان آور خانواده اند یا بخش اصلی درآمد آنها از راه همین فعالیتها تامین می شود. در کنار این شرایط و تجربه ای که در دوران جنگ به دست آمد، ایده ای را در همان دوره مطرح کردیم که با عنوان «هزار بازار، هزار میدان» شکل گرفت. منظور از این عنوان، استفاده نمادین از میدان ها و ایجاد هزار نقطه در تمام کشور برای برگزاری نمایشگاه های یک روزه است که هر دو هفته یک مرتبه تکرار می شود و این نمایشگاه ها تا آخر سال ۱۴۰۵ ادامه می یابد.
نمایشگاه های مشاغل خانگی به زودی همه شهرهای کشور را پوشش می دهد
معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اعلان اینکه با عنایت به حساسیت هایی که نسبت به برگزاری نمایشگاه ها وجود دارد، کوشش کردیم این نمایشگاه ها به شکلی برگزار شوند که صدمه ای به بخش اصناف وارد نشود، یادآورشد: بنابراین نمایشگاه ها یک روزه هستند، اما در مکانهای ثابت و بصورت مستمر هر دو هفته یک مرتبه برگزار می گردند. این تداوم موجب می شود خریداران هم از زمان و مکان برگزاری آنها آگاه شوند و بتوانند در نمایشگاه ها حضور پیدا کنند. این پروژه را از ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کردیم و اولین دوره نمایشگاه ها از سوم خرداد ۱۴۰۵ شروع شد. تا امروز تعداد نقاط برگزاری نمایشگاه ها به ۱۲۱۸ نقطه رسیده است. اطمینان دارم که این تعداد افزایش خواهد یافت و بتدریج همه شهرهای کشور را پوشش خواهد داد. به زودی هم آدرس دقیق محلهای اعلام شده و زمان برگزاری آنها منتشر خواهد شد تا مردم از آن آگاه شوند.
حسینی در ادامه در رابطه با فروش آنلاین هم اظهار داشت: هم زمان با اجرای این برنامه، مذاکراتی را با سکوهای فروش خرد که بصورت آنلاین فعالیت می نمایند، آغاز نموده ایم. این مذاکرات با همکاری اتحادیه کسب وکارهای اینترنتی و مجموعه های فعال این حوزه در حال انجام می باشد و توافق های خیلی خوبی هم پیش رفته است. امیدواریم به زودی بعد از اجرای آزمایشی این همکاری ها با تعدادی از سکوها، بتوانیم آنرا به طور گسترده عملیاتی نماییم. یکی از اشکالات اصلی مشاغل خانگی و کسب وکارهای خرد برای حضور در این پلت فرم ها، دسترسی محدود و نداشتن توان موردنیاز برای تولید محتوا، تصویربرداری از محصولات، روایت یا معرفی محصول و عرضه مناسب آن بود. در جلسات مختلفی که برگزار کردیم، به تفاهم خیلی خوبی رسیده ایم و امیدوار هستم بتوانیم آغاز رسمی این طرح را در تیرماه اعلام نماییم. بر طبق این برنامه، در یک زیرساخت مشخص، پلت فرم مشخص یا پایگاه داده واحد، صاحبان کسب و کار می توانند تصاویر محصولات و اطلاعات و توضیحات در ارتباط با محصولات خویش را بارگذاری کنند.
معاون وزیر کار با اعلان اینکه در رابطه با استفاده از ابزارهای جدید تولید محتوا به تفاهم رسیده ایم و توافق اولیه هم با این پلت فرم ها انجام شده است، توضیح داد: ایده محوری که ابتدا از جانب معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در نشست ۲۲ اردیبهشت امسال عنوان شد اینست که ما اطلاعات و تصاویر محصولات را در یک محل بارگذاری نماییم و با کمک ابزارهای هوش مصنوعی و ابزارهای جدید، مناسب سازی شود. همین طور داستان محصول و محتوای معرفی آن هم آماده می شود و سپس امکان بارگذاری هم زمان آن در همه پلت فرم ها فراهم خواهد شد. به این ترتیب، صاحب یک کسب و کار خانگی فقط یک مرتبه از محصول خود تصویربرداری می کند و اطلاعات را در یک محل بارگذاری می کند. سپس همان محتوا می تواند بصورت هم زمان در سکوهای فروش منتشر می شود و دیگر نیازی نیست برای هر پلتفرم، پروسه تولید محتوا را مطابق پروتکل اختصاصی آن از ابتدا انجام دهد.
توسعه خطوط اعتباری برای مشاغل خانگی جایگزین پرداخت نقدی می شود
حسینی در رابطه با مشکلات مشاغل خرد و متوسط در عرصه تامین مالی، خصوصاً بعد از حذف ارز ترجیحی که موجب بالارفتن هزینه های ساخته شده است، اظهار داشت: بخش دوم برنامه های ما، تامین مالی و تسهیل در تامین مواد اولیه است. با عنایت به محدودیت های موجود و سیاستهای بانک مرکزی برای کنترل پایه پولی که در این بخش تغییراتی هم داشته است، به دنبال توسعه تامین مالی غیرنقدی هستیم تا بتوانیم برای صاحبان مشاغل خانگی خطوط اعتباری ایجاد نماییم و از این راه امکان تامین مواد اولیه را برای آنها فراهم نماییم.
وی با اعلان اینکه در سه سال قبل رشد درحال افزایشی در تسهیلات مشاغل خانگی داشته ایم و اعتبار مشاغل خانگی در سال ۱۴۰۳ حدود پنج همت بود، اشاره کرد: این رقم در سال ۱۴۰۴ به حدود ۹ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان افزوده شد و در سال ۱۴۰۵ هم بیشتر از ۱۲ همت شده است. بنابراین، حالا بیشتر از ۱۲ همت بطور مشخص برای حوزه مشاغل خانگی از محل تسهیلات خرد اختصاص یافته است. سقف این تسهیلات برای افراد تا ۲۰۰ میلیون تومان است که برای برخی رشته ها تا ۳۵۰ میلیون تومان هم افزایش خواهد یافت. همین طور برای مشاغل پشتیبان، سقف تسهیلات تا پنج میلیارد تومان درنظر گرفته شده و دراین خصوص هم درخواست افزایش سقف را به بانک مرکزی ارایه کرده ایم.
حسینی با اعلان اینکه اعتبار مشاغل خانگی نسبت به دو سال قبل حدودا سه برابر شده است، اظهار داشت: سال جاری بیشتر از ۱۲ همت تسهیلات در عرصه صنایع دستی و گردشگری هم وجود دارد که اشتراک زیادی با حوزه مشاغل خانگی دارد. البته صاحبان مشاغل خانگی بازهم با مشکلاتی هم مواجهند. یکی از مهم ترین چالش ها، موضوع ضمانت تسهیلات، خصوصاً برای مشاغل پشتیبان است که می توانند تا سقف پنج میلیارد تومان از تسهیلات استفاده نمایند. خیلی از این افراد برای دریافت تسهیلات یک یا دو میلیارد تومانی، وثایق و ضمانت های لازم را در اختیار ندارند و این یکی از مسایل جدی است که درحال طراحی راهکار برای حل آن هستیم.
وی با تأکید بر این که مهم ترین هدف ما اینست که مشاغل خانگی بعنوان یکی از ارکان اقتصاد خرد و اشتغال کشور، جایگاه واقعی خویش را در جامعه پیدا کنند، اضافه کرد: همکاری بسیار عالی و موثری با معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری داریم. اکنون برای خانوارهای دهک های یک تا پنج هم با همکاری معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، درحال پیگیری سازوکاری هستیم که با همکاری بانک مرکزی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان برنامه و بودجه، موضوع ضمانت تسهیلات این گروه ها تسهیل شود. در دو سال گذشته، به اندازه چندین سال در عرصه مشاغل خانگی فعالیت موثر انجام شده و بخش قابل توجهی از مسایل این حوزه را حل کرده ایم و با وجود همه این شرایط و دشواری هایی که داشتیم، هیچگاه موضوع مشاغل خانگی از اولویت های کاری ما خارج نشد.
خلاصه اینکه در یک فرآیند کاری فشرده ظرف یک سال گذشته، داده های مشاغل خانگی پاکسازی شده و از سرور قبلی به سرور جدید انتقال داده شده است. حسینی در ادامه با تکیه بر اینکه یکی از راهبردهای ما خروج مشاغل خانگی از پستو فضای کسب وکار کشور به ویترین این نوع مشاغل بود، اشاره کرد: کوشش کردیم این نوع کسب و کارها را به عرصه و متن فضای کسب وکار در کشور وارد نماییم. وی به چالش های مشاغل خانگی در دوره جنگ به جهت محدودیت های اینترنت اشاره نمود و گفت: درنتیجه عدم دسترسی مشتریان به فضای مجازی، پلتفرم های فروش و همینطور امکان برگزاری نمایشگاه های حضوری با مشکل مواجه شد و بخش قابل توجهی از مشاغل خانگی با چالش جدی معیشتی مواجه شدند.
منبع: مدیرسا
