شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵ همه چیز درباره مدیریت
تکنولوژی

باز تعریف جایگاه زن در جامعه نیازمند بازخوانی الگوهای تاریخی است

باز تعریف جایگاه زن در جامعه نیازمند بازخوانی الگوهای تاریخی است

به گزارش خبرنگا مهر، قدسیه پایینی پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی، در نشست «خون ستان زنان» ضمن اشاره به لزوم بررسی نسبت میان مسئولیت های دولت و مردم در قبال مسایل زنان، اظهار نمود: یکی از پرسش های اساسی در این زمینه آن است که سهم دولت و سهم مردم در ایجاد و تحقق جایگاه اجتماعی زنان چیست و آیا این مساله صرفا امری خصوصی است یا باید آنرا بعنوان موضوعی عمومی و اجتماعی مورد توجه قرار داد.
وی با اشاره به اینکه مساله زن زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که از سطح مباحث نظری به عرصه زندگی اجتماعی وارد شود، اضافه کرد: باید بررسی نماییم که چطور می توان مفاهیم در رابطه با زن را در زندگی عمومی جاری کرد و چه ظرفیت هایی برای تحقق این مورد در جامعه وجود دارد.
این پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی ضمن اشاره به این که تمرکز نشست های پیشین بر تولید ادبیات نظری در عرصه زنان بوده است، خاطرنشان کرد: تلاش ما اینست که با برگزاری چنین نشست هایی، زمینه بررسی ابعاد مختلف مساله زن فراهم گردد و بتوانیم در امتداد تحولات انقلاب اسلامی و سبک زندگی شکل گرفته بعد از آن، به تصویری روشن تر از جامعه اسلامی مطلوب برسیم.
پایینی با طرح این پرسش که جامعه اسلامی در عرصه زنان باید چه تصویری از آینده و نقش اجتماعی آنان داشته باشد، اظهار داشت: یکی از مسایل مهم، نداشتن تصویر روشن و مشخص از جایگاه و نقش زنان در حوزه های مختلف است. برای رسیدن به این تصویر باید تاریخ، ادبیات و تجربه های فرهنگی خودرا با نگاهی دقیق تر بررسی نماییم.
وی ضمن اشاره به نقش ادبیات و آئین ها در ایجاد الگوهای اجتماعی اظهار نمود: تصویر زن در طول تاریخ، در لایه های مختلف فرهنگی و بخصوص در ادبیات غنایی، تحلیلی و حماسی شکل گرفته است. به عنوان نمونه، در شاهنامه با زنانی مواجه می شویم که در عین برخورداری از خصوصیت هایی همچون پاکدامنی و نجابت، از هوشمندی، قدرت تصمیم گیری و توانایی در حوزه های مختلف هم برخوردار می باشند.
این پژوهشگر افزود: مساله اصلی اینست که مرزها و محدودیت های اجتماعی زنان بر مبنای چه ملاک ها و چارچوب هایی تعریف شده اند. آیا این چارچوب ها ریشه در آموزه های دینی دارند یا در طی زمان تحت تاثیر سنت ها و برداشت های اجتماعی شکل گرفته اند؟
پایینی با مقایسه برخی تصاویر عرضه شده از زنان در ادبیات کلاسیک ایران و غرب بیان نمود: در قسمتهایی از ادبیات کلاسیک غرب، زنان اغلب بعنوان شخصیت هایی وابسته، ضعیف و ناتوان تصویر شده اند؛ شخصیت هایی که در برخورد با کوچک ترین اتفاق گرفتار ضعف می شوند و نیازمند حمایت دیگران هستند. در مقابل، بانوانی که از این چارچوب های رایج خارج می شوند، گاه با برچسب هایی روبه رو شده و از روایت غالب کنار گذاشته می شوند.
وی اضافه کرد: این تصاویر فرهنگی در طی زمان بر برداشت عمومی از جایگاه زن تاثیر گذاشته اند و نمی توان نقش ادبیات و هنر را در ایجاد ذهنیت اجتماعی در رابطه با زنان نادیده گرفت.
این پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی ضمن اشاره به نقش زنان در لایه های کمتر دیده شده اجتماع اظهار داشت: در کنار تصاویر رسمی و بازنمایی های رایج، با لایه هایی از جامعه مواجه هستیم که زنان آن بر مبنای باورهای دینی، آئین ها و اعتقادات خود زندگی کرده اند و در انتقال ارزش هایی همچون عزتمندی، سربلندی، استقلال و مقاومت به نسل های بعد نقش داشته اند.
پایینی ضمن اشاره به اهمیت تجربه های تاریخی زنان در جامعه ایران اشاره کرد: بخشی از این تجربه ها در حلقه های اجتماعی، جلسات محلی و شبکه های ارتباطی زنان شکل گرفته است؛ ظرفیت هایی که در انتقال باورها و حفظ هویت فرهنگی و دینی نقش داشته اند، اما کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته اند.
وی در ادامه ضمن اشاره به نقش امام خمینی(ره) در تعریف مجدد جایگاه اجتماعی زنان اظهار داشت: یکی از تفاوت های مهم در رویکرد امام خمینی(ره)، کوشش برای عرضه تصویری متفاوت از زن و جاری کردن آموزه های اسلامی در زندگی اجتماعی بود؛ نگاهی که صرفا در سطح مباحث نظری و فلسفی باقی نماند و به عرصه عمل و مسئولیت های اجتماعی وارد شد.
این پژوهشگر تاکید کرد: در این نگاه، قرار نبود زنان صرفا در چهارچوب کلیشه های رایج و محدودیت های تثبیت شده تعریف شوند، بلکه باید نقش و مسئولیت آنان در حوزه های مختلف اجتماعی مورد توجه قرار می گرفت.
وی با تاکید بر لزوم شناخت موانع تحقق جایگاه اجتماعی زنان اظهار داشت: برای رسیدن به تصویر مطلوب از زن در جامعه، باید موانع موجود را در سطوح مختلف، از ساختارهای اجتماعی و سیاسی گرفته تا برداشت های فرهنگی و سنت های تثبیت شده، شناسایی و بررسی کرد. این مسیر نیازمند بازبینی در کلیشه های رایج و کوشش برای تحقق عملی آموزه های دینی در زندگی اجتماعی است

حرف آخر اینکه به گزارش خبرنگا مهر، قدسیه پایینی پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی، در نشست خون ستان زنان ضمن اشاره به ضرورت بررسی نسبت میان مسئولیت های دولت و مردم در برابر مسائل زنان، اظهار داشت: یکی از پرسش های اساسی در این مورد آنست که سهم دولت و سهم مردم در ایجاد و تحقق جایگاه اجتماعی زنان چیست و آیا این مسئله صرفاً امری خصوصی است یا باید آن را به عنوان موضوعی عمومی و اجتماعی مورد توجه قرار داد. وی ضمن اشاره به این که مسئله زن زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که از سطح مباحث نظری به عرصه زندگی اجتماعی وارد شود، افزود: باید بررسی نماییم که چطور میتوان مفاهیم در ارتباط با زن را در زندگی عمومی جاری کرد و چه ظرفیت هایی برای تحقق این مورد در جامعه وجود دارد. این پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی ضمن اشاره به اینکه تمرکز نشست های پیشین بر تولید ادبیات نظری در زمینه زنان بوده است، تصریح کرد: تلاش ما این است که با برگزاری چنین نشست هایی، زمینه بررسی ابعاد مختلف مسئله زن فراهم شود و بتوانیم در امتداد تحولات انقلاب اسلامی و سبک زندگی شکل گرفته پس از آن، به تصویری روشن تر از جامعه اسلامی مطلوب برسیم. پایینی با طرح این پرسش که جامعه اسلامی در زمینه زنان باید چه تصویری از آینده و نقش اجتماعی آنان داشته باشد، عنوان کرد: یکی از مسائل مهم، نداشتن تصویر روشن و مشخص از جایگاه و نقش زنان در حوزه های مختلف است. آیا این چارچوب ها ریشه در آموزه های دینی دارند یا در خلال زمان تحت الشعاع سنت ها و برداشت های اجتماعی شکل گرفته اند؟پایینی با مقایسه برخی تصاویر عرضه شده از زنان در ادبیات کلاسیک ایران و غرب بیان نمود: در قسمت هایی از ادبیات کلاسیک غرب، زنان اغلب به عنوان شخصیت هایی وابسته، ضعیف و ناتوان تصویر شده اند؛ شخصیت هایی که در مواجهه با کوچک ترین اتفاق گرفتار ضعف می شوند و نیازمند حمایت دیگران هستند. در مقابل، بانوانی که از این چارچوب های رایج خارج می شوند، گاه با برچسب هایی رو به رو شده و از روایت غالب کنار گذاشته می شوند. وی افزود: این تصاویر فرهنگی در خلال زمان بر برداشت عمومی از جایگاه زن تأثیر گذاشته اند و نمی توان نقش ادبیات و هنر را در ایجاد ذهنیت اجتماعی در ارتباط با زنان نادیده گرفت. این پژوهشگر هنر و انقلاب اسلامی ضمن اشاره به نقش زنان در لایه های کمتر دیده شده اجتماع عنوان کرد: در کنار تصاویر رسمی و بازنمایی های رایج، با لایه هایی از جامعه مواجه هستیم که زنان آن بر اساس باورهای دینی، آیین ها و اعتقادات خود زندگی کرده اند و در انتقال ارزش هایی همچون عزتمندی، سربلندی، استقلال و مقاومت به نسل های بعد نقش داشته اند. پایینی ضمن اشاره به اهمیت تجربه های تاریخی زنان در جامعه ایران اشاره کرد: بخشی از این تجربه ها در حلقه های اجتماعی، جلسات محلی و شبکه های ارتباطی زنان شکل گرفته است؛ ظرفیت هایی که در انتقال باورها و حفظ هویت فرهنگی و دینی نقش داشته اند، اما کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته اند. ایشان سپس ضمن اشاره به نقش امام خمینی(ره) در تعریف مجدد جایگاه اجتماعی زنان عنوان کرد: یکی از تفاوت های مهم در رویکرد امام خمینی(ره)، تلاش برای عرضه تصویری متفاوت از زن و جاری کردن آموزه های اسلامی در زندگی اجتماعی بود؛ نگاهی که صرفاً در سطح مباحث نظری و فلسفی باقی نماند و به عرصه عمل و مسئولیت های اجتماعی وارد شد. این پژوهشگر تصریح کرد: در این نگاه، قرار نبود زنان صرفاً در چهارچوب کلیشه های رایج و محدودیت های تثبیت شده تعریف شوند، بلکه باید نقش و مسئولیت آنان در حوزه های مختلف اجتماعی مورد توجه قرار می گرفت. وی با تکیه بر ضرورت شناخت موانع تحقق جایگاه اجتماعی زنان عنوان کرد: برای رسیدن به تصویر مطلوب از زن در جامعه، باید موانع موجود را در سطوح مختلف، از ساختارهای اجتماعی و سیاسی گرفته تا برداشت های فرهنگی و سنت های تثبیت شده، شناسایی و بررسی کرد.