نرگس کیانی: نمایندگان مجلس در جلسه علنی سه شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ که به شکل مجازی برگزار گردید، امیرحسین ثابتی را بعنوان عضو هیات نظارت بر مطبوعات انتخاب کردند. به این ترتیب، کرسی نماینده مجلس در این هیات که از آذر ۱۴۰۳ در اختیار حمید رسایی بود، به ثابتی رسید.
هیات نظارت بر مطبوعات برپایه ماده ۱۰ قانون مطبوعات تشکیل شده و هفت عضو دارد: یک قاضی به انتخاب رییس قوه قضائیه، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تام الاختیار او، یک نماینده مجلس به انتخاب مجلس، یک استاد دانشگاه به انتخاب وزیر علوم، یکی از مدیران مسئول مطبوعات به انتخاب آنان، یک استاد حوزه علمیه به انتخاب شورای عالی حوزه علمیه قم و یکی از اعضاء شورای عالی انقلاب فرهنگی به انتخاب آن شورا. مطابق تبصره یک همین ماده، دوره فعالیت هیات دو سال است و تشکیل آن در دوره های بعد، ظرف یک ماه قبل از آخر دوره قبلی و به دعوت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت می گیرد. همین طور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ریاست هیات را بر عهده دارد.
رسایی چه طور به هیات نظارت رسید؟ انتخاب نماینده مجلس در هیات نظارت بر مطبوعات در پاییز ۱۴۰۳ با حاشیه ای در روند رأی گیری همراه شد. در جلسه علنی اول آبان ۱۴۰۳، علی شیرین زاد با ۱۰۴ رأی بعنوان عضو ناظر مجلس در هیات انتخاب شد، اما بعد از اعلام نتیجه، انصراف خویش را اعلام نمود. بعد از آن و در پی استعفای کتبی شیرین زاد و مکاتبه رییس کمیسیون فرهنگی با هیات رئیسه مجلس، حمید رسایی در چهارم آذر ۱۴۰۳ بعنوان عضو ناظر مجلس در هیات نظارت بر مطبوعات برگزیده شد. در همین دوره، پدرام پاک مراسم نیز در بیستمین انتخابات نماینده مدیران مسئول در هیات نظارت بر مطبوعات، در ۲۰ آذر ۱۴۰۳ با کسب ۱۴۴۹ رأی برای یک دوره دو ساله به این سمت رسید. این انتخابات با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و محمدرضا نوروزپور، معاون امور رسانه ای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، انجام شد.
محمدمهدی فرقانی، روزنامه نگار پیشکسوت و مدیرمسئول فصلنامه تخصصی «رسانه»، دو ماه قبل از برگزاری بیستمین دوره انتخابات نماینده مدیران مسئول در هیأت نظارت بر مطبوعات در یادداشتی با عنوان «ملزومات نمایندگی مدیران مسئول رسانه ها در هیات نظارت بر مطبوعات» نوشته بود: «نماینده مدیران مسئول رسانه ها در هیات نظارت بر مطبوعات، در غیاب نظام صنفی فراگیر در عمل نمایندگی جامعه رسانه ای را نیز عهده دار است و انتظار از او اینست که با برخورداری از دانش حقوقی و دفاعیات مبتنی بر اصل تفسیر موسع قانون و نیز تفسیر به سود رسانه، از ارجاع مدیران مسئول به دادگاه جلوگیری به عمل آورد.» (یکشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۳- ایسنا)
ضمن اینکه یکی از قضات به انتخاب رییس قوه قضاییه هم اکنون، امیر قطبی است. آن طور که در خبر «پدرام پاک آیین، نماینده مدیران مسئول در هیأت نظارت بر مطبوعات شد» آمده بود امیر قطبی بعنوان نماینده قوه قضاییه در هیأت نظارت بر مطبوعات (دارای سابقه سرپرستی دادسرای فرهنگ و رسانه در کارنامه قضایی خود) نیز در محل ستاد برگزاری انتخابات حضور داشت و از نزدیک شاهد روند برگزاری و اعلام نتایج بود.
ترکیب هیات در دولت چهاردهم با افتتاح دولت چهاردهم، سیدعباس صالحی ریاست هیات نظارت بر مطبوعات را بر عهده گرفت. او از مرداد ۱۴۰۳ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شد و برپایه تبصره ۵ ماده ۱۰ قانون مطبوعات، ریاست هیات نیز بر عهده وزیر فرهنگ است.
همچنین یکی از اساتید حوزه علمیه به انتخاب شورای عالی حوزه علمیه قم برای عضویت در هیأت نظارت بر مطبوعات؛ حجت الاسلام محمودرضا جمشیدی (نماینده شورای عالی حوزه در هیات نظارت بر مطبوعات (از ۱۳۸۲ تاکنون) است. انتخاب مجدد محمدحسین ساعی برای مدت دو سال به عنوان نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی در هیات نظارت بر مطبوعات نیز خبری است که چهارشنبه، ۱۸ بهمن ۱۴۰۲ در پایگاه خبری شورای عالی انقلاب فرهنگی منتشر گردید.
دوشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۳، محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت سیزدهم از برگزاری آخرین جلسه هیأت نظارت بر مطبوعات اطلاع داد و از آنچه «تلاش های همه همکارانش در این شورای فراقوه ای» خواند تشکر کرد: از تلاش آقایان جمشیدی (نماینده شورای عالی حوزه)، قطبی (نماینده قوه قضائیه)، ساعی (نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی)، (عبدالحسین) کلانتری (نماینده وزیر علوم)، پاک مراسم (نماینده مدیران مسئول) و (غلامرضا) منتظری (نماینده مجلس). این ترکیب در ارتباط با دولت سیزدهم بود و با تغییر اعضاء هیات در دوره بعد، ترکیب آن نیز تغییر نمود.
دو سال بعد؛ ثابتی جای رسایی را گرفت حالا، بعد از حدود دو سال از انتخاب حجت الاسلام حمید رسایی (چهارم آذر ۱۴۰۳)، کرسی نماینده مجلس در هیات نظارت بر مطبوعات بار دیگر تغییر کرده است. نمایندگان مجلس در جلسه سه شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، امیرحسین ثابتی را بعنوان عضو هیات نظارت بر مطبوعات انتخاب کردند.
امیرحسین ثابتی حالا بهمراه حمید رسایی، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی است و ریشه مشترک شان به گرایش سیاسی شان نسبت به جبهه پایداری و سعید جلیلی برمی گردد. با این تغییر، یکی از هفت کرسی هیات نظارت بر مطبوعات در اختیار نماینده جدید مجلس قرار گرفته است؛ هیأتی که در دوره اخیر، علاوه بر رسیدگی به امور در ارتباط با مجوزها و فعالیت رسانه ها، در مواردی از تذکر به رسانه ها و ارجاع پرونده ها به مرجع قضایی تا توقیف یک روزنامه تصمیم گیری کرده است.
از تذکر به رسانه ها تا ارجاع پرونده ها ۱ آبان ۱۴۰۳ و برگزاری مراسم تکریم و معارفه معاون امور رسانه ای و تبلیغات؛ تقدیر از فرشاد مهدی پور معاون پیشین و معرفی محمدرضا نوروزپور بعنوان معاون جدید، همین طور ۲۰ آذر ۱۴۰۳ و برگزاری بیستمین دوره انتخابات نماینده مدیران مسئول در هیات نظارت بر مطبوعات، روزهای نخستین کار هیأت نظارت در دولت چهاردهم است.
برپایه «بایگانی ماهانه اخبار پورتال معاونت رسانه ای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی»، اطلاعیه ها و اخبار انتشار یافته در رابطه با عملکرد هیات در سالیان ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نشان داده است که فعالیت آن فقط به صدور پروانه و رسیدگی به صلاحیت مدیران مسئول محدود نبوده و در مواردی به تذکر، اخطار و ارجاع پرونده رسانه ها به مراجع قضایی نیز منجر گردیده است. ازجمله:
در ۲۲ اسفند ۱۴۰۳، هیات نظارت بر مطبوعات پرونده پایگاه خبری «دیدبان ایران» را به سبب تکرار تخلفات و بی توجهی به تذکرات قبلی به مرجع قضایی ارجاع کرد.
در ۱۷ فروردین ۱۴۰۴ نیز هیات به یکی از روزنامه ها به سبب انتشار مطلبی خلاف مصالح ملی تذکر کتبی داد.
در ۱۵ اردیبهشت همان سال نیز در پی انتشار تیتری در رابطه با مذاکرات به مدیرمسئول یک روزنامه تذکر کتبی داده و پرونده جهت بررسی و رسیدگی به مرجع قضایی ارسال شد.
یکی از مهم ترین تصمیمات این دوره هیات نظارت بر مطبوعات، توقیف روزنامه «هم میهن» در ۲۹ دی ۱۴۰۴ بود. برپایه اطلاعیه هیأت، روزنامه «هم میهن» به سبب تخلف از حدود مقرر در قانون مطبوعات و با استناد به تبصره ماده ۱۲ این قانون توقیف و پرونده تخلفات آن برای رسیدگی به مرجع قضایی ارجاع شد. در گزارش بعدی در رابطه با این پرونده، اعلام گردید که تصمیم به توقیف «هم میهن» با اجماع هر هفت عضو هیات نظارت بر مطبوعات گرفته شده است. در گزارشهای انتشار یافته بعد از توقیف نیز اعلام گردید که پرونده روزنامه برای رسیدگی به تخلفات به دادسرای فرهنگ و رسانه ارجاع شده است.
زمان
نام رسانه
موضوع
۲ دی ۱۴۰۳
اطلاعیه
معاونت امور رسانه ای و تبلیغات با تکذیب ادعای روزنامه کیهان در رابطه با اعطای مجوز اولیه برای تی آرتی فارسی و سپس لغو آن اعلام کرد؛ هیچ نوع مجوزی صادر نشده است که لغو شود.
۱۰ دی ۱۴۰۳
اطلاعیه
اداره کل رسانه های خارجی با بیان خبر بازداشت خانم چچلیا سالا، شهروند ایتالیایی افزود او که ۲۳ آذر ۱۴۰۳ با روادید خبرنگاری به ایران سفر کرده بود، ۲۹ آذر ۱۴۰۳ به بهتان نقض قوانین جمهوری اسلامی ایران بازداشت شد.
۲۲ اسفند ۱۴۰۳
دیدبان ایران
هیأت نظارت بر مطبوعات با تکیه بر لزوم پایبندی مدیران مسئول رسانه ها و شخصیت های سیاسی و اجتماعی به قوانین و مقررات، رعایت مصالح و منافع ملی و پرهیز از بیان و انتشار محتوای خلاف واقع، تنش زا و مغایر با مصالح و منافع ملی، پرونده پایگاه خبری دیدبان ایران را به سبب تکرار تخلفات و بی توجهی به تذکرات قبلی، به مرجع قضایی ارجاع داد.
۱۷ فروردین ۱۴۰۴
۱۶ فروردین ۱۴۰۴ در صفحه گفت وشنود روزنامه «کیهان» آمده بود که: «همین روزهاست که به انتقام خون شهید سلیمانی چند تا گلوله توی کله پوکش (ترامپ) شلیک بشه و ریق لعنت را سر بکشه!»
در پی انتشار مطلبی خلاف مصالح ملی در شماره اخیر یکی از روزنامه ها که بازتاب منفی گسترده ای در داخل و خارج از کشور داشت، هیات نظارت بر مطبوعات به این روزنامه تذکر کتبی داد.
۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴
نام روزنامه در متن خبر ذکر نشده است اما «اثر شلیک بر مذاکرات» تیتر شماره روز ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ روزنامه «هم میهن» بود.
در پی انتشار تیتری در یکی از روزنامه ها با محتوایی مغایر با مصالح و منافع ملی در رابطه با مذاکرات، هیات نظارت بر مطبوعات با استناد به قانون مطبوعات به مدیرمسئول این رسانه تذکر کتبی داد و پرونده آنرا جهت بررسی و رسیدگی به مرجع قضایی ارسال کرد.
۱۳ خرداد ۱۴۰۴
اطلاعیه
هومن عظیمی، مدیرکل مطبوعانت در مراسم اختتامیه یازدهمین جشنواره رسانه های لرستان از تدوین پیشنویس جدید قانون مواجهه با اخبار خلاف واقع در فضای مجازی توسط معاونت رسانه ای وزارت ارشاد اطلاع داد و اظهار داشت: این پیشنویس با استفاده از تجارب جهانی و توسط تیم تخصصی حقوق و ارتباطات درحال آماده سازی است.
۱۶ تیر ۱۴۰۴
اطلاعیه
هیات نظارت بر مطبوعات، از ایفای نقش موثر و مسئولانه رسانه ها از نخستین لحظات تهاجم و جنگ تحمیلی رژیم صهیونی با همراهی ویژه آمریکا به ایران تقدیر و از نمایش اثرگذار همبستگی مردم و تبلور انسجام و تقویت وحدت ملی در جریان پوشش رسانه ای آن نبرد، قدردانی کرد.
۲۹ دی ۱۴۰۴
روزنامه هم میهن
روزنامه «هم میهن» به سبب تخلف از حدود مقرر در قانون مطبوعات و به استناد تبصره ماده (۱۲) این قانون، توقیف و پرونده تخلفات آن جهت رسیدگی به مرجع قضایی ارجاع شد.
۲۴ تیر ۱۴۰۵
اطلاعیه
هیأت نظارت بر مطبوعات از نقش مؤثر اهالی رسانه در اطلاع رسانی دقیق، حفظ آرامش افکار عمومی و تقویت همبستگی ملی تقدیر کرد.
۴ شهریور ۱۴۰۵
چند رسانه سیاسی و اقتصادی بدون ذکر نام
هیات نظارت بر مطبوعات ضمن تأکید بر لزوم تلاش بیشتر رسانه ها برای حفظ و افزایش انسجام و امید اجتماعی در شرایط جنگی شناختی و ترکیبی، به چند رسانه سیاسی و اقتصادی تذکر داد.
