در هر پروژه ساختمانی، میلگرد ستون فقرات سازه محسوب می شود؛ عنصری که کوچک ترین اشتباه در انتخاب و خرید آن می تواند امنیت، دوام و حتی ارزش اقتصادی یک ساختمان را به خطر بیندازد. با این حال، بسیاری از سازندگان به دلیل نوسانات بازار آهن، اختلاف قیمت فروشندگان و نبود آگاهی فنی کافی، در زمان خرید میلگرد تصمیم هایی میگیرند که در ظاهر مقرون به صرفه به نظر می رسد اما در عمل خسارت های مالی و فنی سنگینی به پروژه تحمیل می کند.
تجربهی بازار نشان می دهد بخش زیادی از ترک خوردگیها، ضعف سازهای و دوباره کاری های پرهزینه، ریشه در خرید اشتباه میلگرد دارد؛ از انتخاب گرید نامناسب گرفته تا اعتماد به فروشندگان نامعتبر و میلگردهای کم وزن. به همین دلیل شناخت اشتباهات رایج در خرید میلگرد، یک ضرورت برای هر سازنده و کارفرمایی است که به دنبال کاهش ریسک پروژه و حفظ سرمایه خود است.
در این مقاله به ۵ اشتباه رایج اما بسیار پرهزینه در خرید میلگرد میپردازیم؛ اشتباهاتی که اگر به موقع شناخته شوند، می توانند جلوی خسارتهای چند ده میلیونی و حتی خطرات جانی در آینده را بگیرند.
|
ردیف |
اشتباه رایج |
پیامد مستقیم |
خسارت احتمالی برای پروژه |
|---|---|---|---|
|
۱ |
نادیده گرفتن گرید میلگرد |
کاهش مقاومت سازه |
ترکخوردگی، رد شدن توسط ناظر، دوبارهکاری |
|
۲ |
خرید صرفاً بر اساس قیمت ارزان |
ورود میلگرد بیکیفیت |
افزایش هزینه تعمیر و تقویت سازه |
|
۳ |
بیتوجهی به وزن واقعی میلگرد |
کاهش سطح مقطع فولاد |
مصرف بیشتر میلگرد و افزایش هزینه نهایی |
|
۴ |
خرید بدون آنالیز و فاکتور رسمی |
عدم امکان تأیید کیفیت |
توقف پروژه و نبود امکان پیگیری حقوقی |
|
۵ |
انتخاب فروشنده نامعتبر |
ریسک تقلب و تأخیر تحویل |
خسارت مالی، خواب پروژه و کاهش اعتماد کارفرما |
نادیده گرفتن گرید میلگرد و کاربرد واقعی آن
بسیاری از سازندگان هنگام خرید میلگرد فقط به سایز ظاهری آن توجه میکنند و از گرید میلگرد غافل میمانند. در حالی که گرید میلگرد تعیین کنندهی اصلی میزان مقاومت کششی، حد تسلیم و رفتار سازه در برابر بارهای جانبی مانند زلزله است. استفاده از گرید پایین تر از مقدار موردنیاز باعث میشود سازه در شرایط بحرانی نتواند انرژی وارد شده را جذب کند و دچار ترک های سازهای شود.
این اشتباه معمولاً زمانی پرهزینه میشود که مهندس ناظر در مراحل پایانی پروژه متوجه گرید نامناسب شود. در این حالت ممکن است دستور به تقویت سازه یا حتی تخریب بخشی از اجرا داده شود. این موضوع علاوه بر هزینه دوباره کاری، باعث تأخیر پروژه و از دست رفتن زمان بهره برداری میشود که خود هزینه پنهان بزرگی است.
از طرف دیگر، استفاده از گرید بالاتر از نیاز هم به ظاهر ایمن تر به نظر می رسد اما باعث افزایش غیرضروری هزینهها میشود. زیرا گریدهای بالاتر قیمت بیشتری دارند و اگر بدون نیاز استفاده شوند، بودجه پروژه را بیدلیل بالا میبرند.
اعتماد به قیمت ارزان بدون بررسی اصالت
یکی از خطرناک ترین اشتباهات بازار آهن، خرید میلگرد صرفاً بر اساس قیمت پایین است. بسیاری از میلگردهای ارزان بازار دارای ترکیب شیمیایی ضعیف، فرآیند تولید غیر استاندارد یا حتی دستکاری در قطر هستند که در ظاهر تفاوت زیادی با میلگرد استاندارد ندارند اما از نظر مقاومت مکانیکی بسیار ضعیف تر هستند.
این میلگردها در کوتاه مدت باعث کاهش هزینه خرید میشوند اما در بلند مدت هزینه هایی چند برابر به پروژه تحمیل میکنند. ترک خوردگی سقفها، ضعف ستونها، خوردگی سریع و حتی رد شدن پروژه توسط ناظر از پیامد های رایج استفاده از میلگرد ارزان و بی کیفیت است.
بسیاری از پروژهه ایی که به دلیل استفاده از میلگرد ارزان دچار مشکل شدهاند، مجبور شدهاند بخش هایی از سازه را تخریب و دوباره اجرا کنند که این موضوع خسارت مالی بسیار سنگینی ایجاد کرده است.
بی توجهی به وزن واقعی میلگرد
در بازار آهن میلگرد هایی وجود دارند که با سایز اسمی مشخص فروخته می شوند اما وزن واقعی آنها کمتر از مقدار استاندارد است. این موضوع باعث میشود سطح مقطع واقعی میلگرد کاهش پیدا کند و در نتیجه مقاومت کششی و خمشی آن پایین تر از مقدار طراحی شده باشد.
خریدار در ظاهر فکر میکند ارزان تر خرید کرده اما در واقع فولاد کمتری دریافت کرده است. این کمبود فولاد معمولاً باعث افزایش تعداد میلگرد مصرفی یا تقویت اضافی سازه می شود که هزینه واقعی پروژه را بالا می برد.
بی توجهی به وزن واقعی میلگرد یکی از رایج ترین دلایل اختلاف بین مقدار میلگرد محاسبه شده و مقدار میلگرد مصرف شده در پروژههاست.
خرید بدون آنالیز و فاکتور رسمی
خرید میلگرد بدون آنالیز کارخانه به معنای خرید محصولی بدون شناسنامه فنی است. آنالیز کارخانه شامل اطلاعات دقیقی درباره ترکیب شیمیایی، مقاومت کششی و حد تسلیم میلگرد است که کیفیت واقعی محصول را مشخص میکند.
در پروژهه ایی که فاقد آنالیز رسمی هستند، مهندس ناظر معمولاً اجازه ادامه عملیات بتن ریزی را نمی دهد. این موضوع باعث توقف پروژه، تأخیر در زمان بندی و تحمیل هزینه های غیرمستقیم میشود.
همچنین نبود فاکتور رسمی باعث می شود در صورت بروز مشکل، امکان پیگیری حقوقی و مطالبه خسارت وجود نداشته باشد. به همین دلیل خرید بدون فاکتور رسمی یکی از پرریسک ترین تصمیمات سازندگان است.
انتخاب فروشنده نامعتبر
بزرگ ترین ریسک در خرید میلگرد، انتخاب فروشنده ای است که اعتبار و سابقه مشخصی ندارد. این فروشندگان معمولاً قیمتهای وسوسه کننده ارائه می دهند اما در مقابل، کیفیت محصول، زمان تحویل و پشتیبانی مشخصی ندارند.
در بسیاری از موارد، میلگرد های تحویلی با آنچه در پیش فاکتور ذکر شده متفاوت هستند؛ چه از نظر گرید، چه از نظر وزن و چه از نظر برند کارخانه. این موضوع باعث اختلاف، تأخیر پروژه و حتی توقف کارگاه می شود.
انتخاب فروشنده معتبر یعنی کاهش ریسک تقلب، دریافت آنالیز رسمی، تحویل به موقع و اطمینان از اصالت میلگرد؛ که در نهایت باعث حفظ سرمایه و امنیت پروژه می شود.
